Dlaczego taksa notarialna musiała się zmienić
Od 5 listopada 2026 r. obowiązują nowe maksymalne stawki taksy notarialnej. To pierwsza od ponad dwudziestu lat aktualizacja opłat tak szerokiego katalogu czynności. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej weszło w życie 30 czerwca 2004 r. Przez kolejne 22 lata było kilkakrotnie nowelizowane, lecz – jak wskazuje Ministerstwo Sprawiedliwości – maksymalne stawki za wiele czynności pozostawały na poziomie z 2004 r.
Ministerstwo uzasadnia zmianę wprost: od 2004 r. znacząco wzrosły koszty prowadzenia kancelarii, a wiele czynności notarialnych stało się bardziej złożonych i czasochłonnych. Nie dobrą ilustracją tego stanu będzie fakt, że przez te 22 lata ceny wg GUS wzrosły o ok. 106%, a płaca minimalna prawie pięciokrotnie. Nowe stawki mają lepiej uwzględniać czas, nakład pracy i odpowiedzialność notariusza. Urealnienie wynagrodzenia ma przy tym zapewniać jego adekwatność do zakresu obowiązków związanych z wykonywaniem czynności notarialnych.
Resort akcentuje również argument systemowy. Notariusz może załatwić wiele spraw o charakterze niespornym, przede wszystkim spadkowych. Stawki odpowiadające nakładowi pracy mają sprzyjać korzystaniu z tej drogi zamiast wszczynania postępowania sądowego, odciążając tym samym sądy. Jednocześnie przy czynnościach powszechnych – testamencie, pełnomocnictwie, oświadczeniu o przyjęciu lub odrzuceniu spadku – stawki pomimo że w większości wzrosły, mają pozostać dostępne dla obywateli zachowując relatywnie niską cenę.
Zmiana mieści się w ramach wyznaczonych przez ustawodawcę. Zgodnie z art. 5 § 3 ustawy – Prawo o notariacie minister, określając taksę, ma na względzie wartość przedmiotu i rodzaj czynności, stopień jej zawiłości, nakład pracy notariusza, czas przeznaczony na dokonanie czynności oraz interes społeczny gwarantujący należyty dostęp do czynności notarialnych w obrocie cywilnoprawnym.
Podstawa prawna i data wejścia w życie
Nowe stawki wprowadziło rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej (Dz. U. poz. 1370). Akt wydano na podstawie art. 5 § 3 Prawa o notariacie, w porozumieniu z Ministrem Finansów i Gospodarki.
Nie jest to nowe rozporządzenie, lecz nowelizacja aktu z 2004 r. Nadal obowiązują więc dotychczasowe zasady ustalania wartości przedmiotu czynności, zbiegu czynności w jednym akcie oraz obniżonych stawek dla wskazanych umów. Rozporządzenie ogłoszono w Dzienniku Ustaw 21 października 2026 r. Weszło w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 5 listopada 2026 r. Nie zawiera przepisów przejściowych.
Należy pamiętać o istocie taksy. Zgodnie z art. 5 § 1 Prawa o notariacie wynagrodzenie notariusza określa umowa ze stronami czynności, a stawka z rozporządzenia wyznacza jedynie jego górną granicę. Rozporządzenie nie jest zatem cennikiem: faktyczna cena czynności może być niższa od stawki maksymalnej, nigdy wyższa.
Stawki zależne od wartości przedmiotu czynności
Skala z § 3 rozporządzenia pozostała bez zmian dla wartości do 2 000 000 zł. Prawodawca zmienił wyłącznie górne przedziały. Dodał nowy próg powyżej 5 000 000 zł i podniósł limit kwotowy, który od 2004 r. wynosił 10 000 zł.
| Wartość przedmiotu czynności | Maksymalna stawka (netto) |
|---|---|
| do 3000 zł | 100 zł |
| powyżej 3000 zł do 10 000 zł | 100 zł + 3% nadwyżki ponad 3000 zł |
| powyżej 10 000 zł do 30 000 zł | 310 zł + 2% nadwyżki ponad 10 000 zł |
| powyżej 30 000 zł do 60 000 zł | 710 zł + 1% nadwyżki ponad 30 000 zł |
| powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł | 1010 zł + 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł |
| powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł | 4770 zł + 0,2% nadwyżki ponad 1 000 000 zł |
| powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł | 6770 zł + 0,25% nadwyżki ponad 2 000 000 zł |
| powyżej 5 000 000 zł (nowy próg) | 14 270 zł + 0,15% nadwyżki ponad 5 000 000 zł |
W najwyższym przedziale stawka nie może łącznie przekroczyć 25 000 zł. Przy czynnościach między osobami z I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn limit wynosi 15 000 zł. Dotychczas było to odpowiednio 10 000 zł i 7500 zł. W praktyce limit 25 000 zł osiąga się przy wartości ok. 12,15 mln zł, a limit 15 000 zł – przy wartości ok. 5,49 mln zł.
Dla przeważającej części obrotu nieruchomościami nic się więc nie zmienia. Przy sprzedaży mieszkania o wartości 500 000 zł stawka z § 3 wynosi 2770 zł. Ponieważ § 6 przewiduje dla umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego połowę tej kwoty, maksymalna taksa to 1385 zł netto – tyle samo co przed 5 listopada. Obniżenie o połowę obejmuje nadal m.in. umowę deweloperską, umowę zobowiązującą zawartą pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, sprzedaż działki budowlanej i domu jednorodzinnego, zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz ustanowienie hipoteki. Przy hipotece zabezpieczającej kredyt bankowy na cele mieszkaniowe lub działalność gospodarczą stawka wynosi, jak dotąd, 1/4 kwoty ze skali (§ 7).
Różnicę odczują strony transakcji o bardzo wysokiej wartości. Przy umowie o wartości 4 000 000 zł maksymalna stawka wynosiła dotąd 10 000 zł (limit), a obecnie wynosi 11 770 zł. Przy wartości 10 000 000 zł wzrasta z 10 000 zł do 21 770 zł.
Nowe stawki za testamenty, pełnomocnictwa, sprawy spadkowe i poświadczenia
Największe zmiany dotyczą czynności, za które rozporządzenie przewiduje stawkę stałą. W wielu wypadkach maksymalna kwota wzrosła dwu- lub czterokrotnie, co jest bezpośrednim następstwem jej niezmienności od 2004 r. Wszystkie kwoty są kwotami netto.
| Czynność notarialna | Do 4.11.2026 | Od 5.11.2026 |
|---|---|---|
| Testament | 50 zł | 200 zł |
| Testament z zapisem zwykłym, poleceniem lub wydziedziczeniem | 150 zł | 300 zł |
| Testament z zapisem windykacyjnym | 200 zł | 400 zł |
| Odwołanie testamentu | 30 zł | 50 zł |
| Pełnomocnictwo do jednej czynności | 30 zł | 100 zł |
| Pełnomocnictwo do więcej niż jednej czynności | 100 zł | 200 zł |
| Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku | 50 zł | 100 zł |
| Akt poświadczenia dziedziczenia | 50 zł | 200 zł |
| Akt poświadczenia dziedziczenia z zapisem windykacyjnym | 100 zł | 300 zł |
| Protokół dziedziczenia / projekt protokołu | 100 zł | 200 zł |
| Europejskie poświadczenie spadkowe | 400 zł | 600 zł |
| Protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu | 50 zł | 100 zł |
| Zwolnienie nieruchomości od obciążeń (wartość nieokreślona) | 60 zł | 200 zł |
| Poświadczenie podpisu na pełnomocnictwie i innym dokumencie | 20 zł | 60 zł |
| Poświadczenie podpisu na dokumencie z sumą pieniężną (limit) | 300 zł | 500 zł |
| Wypis, odpis, wyciąg; poświadczenie zgodności odpisu (za stronę) | 6 zł | 12 / 10 / 8 zł |
| Wniosek o wpis w księdze wieczystej | – | 300 zł |
| Protokół zgromadzenia wspólników spółki z o.o. | 750 zł | 900 zł |
| Protokół walnego zgromadzenia akcjonariuszy | 1100 zł | 1300 zł |
| Protokół zebrania wspólnoty mieszkaniowej | 300 zł | 500 zł |
| Inny protokół | 200 zł | 400 zł |
| Czynność niewymieniona w rozporządzeniu | 200 zł | 400 zł |
Stawka za wypisy została zróżnicowana degresywnie: 12 zł za każdą rozpoczętą stronę od 1. do 10., 10 zł od 11. do 20. i 8 zł od 21. strony. Dwa wypisy aktu liczącego 15 stron to dziś maksymalnie 340 zł netto wobec 180 zł dotychczas. Wniosek wieczystoksięgowy składany przez notariusza otrzymał własną stawkę w nowym § 15c.
Podwyższono także stawki za przechowanie dokumentu (protokół przyjęcia 200 zł i 50 zł za każdy rozpoczęty miesiąc) oraz za czynności związane z zarządem sukcesyjnym przedsiębiorstwem. Za czynność dokonaną poza kancelarią wynagrodzenie można zwiększyć o 100 zł za każdą godzinę w porze dziennej i o 200 zł w porze nocnej oraz w dni wolne od pracy.
Bez zmian pozostały m.in. stawki za umowę majątkową małżeńską (400 zł) oraz za zrzeczenie się własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego (80 zł).
Notariusz – cena czynności to nie tylko taksa
Pytanie „ile kosztuje notariusz” wymaga rozróżnienia wynagrodzenia notariusza od należności publicznoprawnych pobieranych przy czynności. Rozporządzenie dotyczy wyłącznie tego pierwszego.
- Podatek VAT. Stawki taksy są kwotami netto; do wynagrodzenia notariusza dolicza się 23% VAT.
- Wypisy aktu. Każda strona i właściwe organy otrzymują wypisy, za które notariusz pobiera wynagrodzenie według § 12.
- Podatki. Notariusz jako płatnik pobiera, w zależności od czynności, podatek od czynności cywilnoprawnych albo podatek od spadków i darowizn.
- Opłaty sądowe. Przy czynnościach wymagających wpisu do księgi wieczystej notariusz pobiera opłaty sądowe od wniosku.
- Wydatki. Zgodnie z art. 5 § 2 Prawa o notariacie wynagrodzenie nie obejmuje kosztów przejazdu i innych niezbędnych wydatków.
Podatki i opłaty sądowe nie zmieniły się w związku z nowelizacją taksy. Przy sprzedaży nieruchomości to one często stanowią większą część kwoty uiszczanej w kancelarii niż samo wynagrodzenie notariusza.
Strona, która nie jest w stanie ponieść wynagrodzenia bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może wystąpić do sądu rejonowego o zwolnienie z niego w całości lub w części (art. 6 Prawa o notariacie).
Notariusz w Łodzi – jak poznać koszt czynności przed wizytą
Nowelizacja nie zmienia zasady, że o wysokości wynagrodzenia decyduje umowa z notariuszem w granicach taksy. Dlatego cena u notariusza w Łodzi, jak w każdej innej kancelarii, zależy od rodzaju czynności, wartości jej przedmiotu, liczby stron i wypisów oraz stopnia złożoności sprawy.
Klientów, którzy szukają notariusza w Łodzi do sprzedaży mieszkania, darowizny, umowy deweloperskiej czy poświadczenia dziedziczenia, zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią przed ustaleniem terminu. Na podstawie projektu umowy lub podstawowych informacji o sprawie przedstawimy szacunkowe zestawienie: wynagrodzenie notariusza wraz z VAT, koszt wypisów oraz należne podatki i opłaty sądowe.
Taki kosztorys pozwala stronom rozliczyć koszty jeszcze przed podpisaniem aktu. Na pytania o nowe stawki taksy notariusz w naszej łódzkiej kancelarii odpowie również telefonicznie.
Artykuł ma charakter informacyjny i odzwierciedla stan prawny na 5 listopada 2026 r. Nie stanowi porady prawnej.
Źródła
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 października 2026 r., Dz. U. poz. 1370
- Tekst jednolity rozporządzenia z 28 czerwca 2004 r., Dz. U. z 2024 r. poz. 1566
- Ustawa – Prawo o notariacie, Dz. U. z 2026 r. poz. 614
- Ministerstwo Sprawiedliwości: Pierwsza od ponad 20 lat zmiana maksymalnych stawek taksy notarialnej (23.10.2026)
- Ministerstwo Sprawiedliwości: Od dziś nowe stawki taksy notarialnej (5.11.2026)